फर्कनु उसको

  • Get News Alerts

विश्व कविता

भर्खरै थाहा पाएको हुँ मैले उनी फर्कि आएकी
उनी जो हाम्रो टोलको सबैभन्दा सुन्दर युवती थिइन्
अब आएकी छिन् सधैँको लागि विवाहको तीन वर्षपछि फिर्ता

आफ्नै टोलमा
कहाँ राख्ने उनलाई - सकिरहेका छैनन् बुझ्न उनको लज्जित परिवार

छन् उनको शरीरमा पिटाइका स्थायी निशानहरु
र मूहारमा
त्यत्तिकै स्थायी एउटा भाव जसलाई म चाहेर पनि निराशा भन्न सक्दिन

जहाँ फर्किएकी छिन्
यो एउटा गाउँ हो जसलाई अनेकौँ हिन्दुस्तानी गाउँजसरी
शहर बनिने तीव्र इच्छा र छट्पटी छ
जबकी मालिकबाट कुटिएर, रक्सी खाएर घर फकिर्एको एउटा मजदूर पनि
आइमाईको नाममा
पूरा सामन्त हुने गर्दछ यहाँ

तीन वर्ष अरुकै उपनाम र कुल–गोत्रमा जिउने
असफल कोशिशपछि
उनी फर्किएकी छिन्
फेरि आफ्नो नामभित्र खोज्दै
उही पुरानो सुन्दर पहिचान

महान हिन्दु परम्परा अनुसार
आफ्नै गोत्रमा उनको फिर्ती सम्भव छैन
तैपनि अपनाएकी छिन्
फेरि उही उपनाम
जसलाई छोडेर हिँडेकी थिइन्
आफ्ना केही गुमनाम चाहनेहरुका स्मृतिहरुमा कहीं
आज त्यसलाई फेरि पाएकी छिन्
कुनै हराएर गएको महङ्गो गहनाजसरी

जहाँ
डोली चढेर गएकी आइमाईलाई अर्थीमा मात्रै फर्कने विधान छ
त्यहाँ उनी आएकी छिन् फर्किएर
लामो–लामो पाइला चाल्दै
मेटिएर गएपनि
उनका यी साहसी पदचिन्हहरुको साक्षी रहनेछ यो धर्ती

हाम्रोजस्तो देशमा कति आइमाईहरु फर्कने गर्दछन्
यसरी नै
जसरी उनी फर्किएकी छिन् सरम नमानि
आँखाहरु नझुकाई
उनी फर्किएकी छिन्
वर्ष दिन पुगेको आफ्नो बच्चालाई छातीमा च्यापेर
आफ्नै बाल्यकालको घरमा

पहिले पनि घुम्ने गर्दथे फटाहाहरु
हाम्रो गल्लीमा
तर तिनीहरुको हिम्मत यति बढेको थिएन
त्यतिखेर उनी यस टोलको मात्रै हैन
कुनै परीलोककी युवती थिइन्
तर अब कसैले पनि उधार्न सक्दछ सिलाई
उनको जीवनको
कतिले लोभले भरिएर
बाटो हिँड्दै गर्दा कुमले ठक्कर दिन सक्छ उनलाई
प्रतिरोधको कुनै खास चिन्ता नै नगरी

केही उनको मृत पिताको
र केही उनी फर्कनुको शोकमा निरुपाय झैं
प्रायसः धर्धरी रुने गर्दछिन् उनकी आमा

थाहा छैन के भयो
कि टोलमा उनको लागि कोही भाइ रहेन
कोही काका
कोही ठूलोबुवा
या फेरि यस्तै कुनै नाता

एउटा पुरुषलाई छोड्ने बित्तिकै जस्तो कि
थुप्रै–थुप्रै
पुरुषहरुले भरिए उनको दुनियाँ

खेल्ने गर्दछिन् प्राय
सानी बहिनीसँग ब्याडमिन्टन आफ्नो घरको खुल्लै छाडिएको
बिना रेलिङ लगाइएको खतरनाक छतमा
सोच्ने गर्दछु म
कि साथी आखिर कुन चीजले बनिएका हुने गर्दछन् आइमाईहरु?
आगो?
या पानीले?
हुन सक्दछ
उनीहरु बनिएका हुन्छन् आगो र पानीको मिश्रणले
जसरी बन्दछ बाफ
जसलाई एकदम छिट्टै आफूतिर तान्ने गर्दछ
आकाशको खुल्ला हातले

म सोच्दछु जब उनलाई
हातमा रयाकेट समातेर आकाशतर्फ आउँदै गरेको साँझको
रङगीन बादलहरुझैं आफ्नो फरियाको फेर फर्फराउँदै
उड्दै गरेको देख्दछु
यथार्थमा
एउटा अनौठो आत्मसम्मानले भरिएको
जीवनको कति असम्भव पाठ हो यो
जसलाई मेरो कविता
आफ्नो डुब्दै गरेको शिल्पमा
यसरी
फेरि घर फर्किएकी एउटी युवतीसँग सिक्ने गर्दछ!

परिचयः

शिरीष कुमार मौर्यको जन्म सन् १९७३, डिसेम्बर १३ को दिन नागपूरमा भएको हो । उनको सन् १९९४ मा एउटा काव्य–पुस्तिका, सन् २००४ मा एउटा कविता–सङ्ग्रह, सन् २००९ मा ‘पृथ्वी पर एक जगह’ नामको कविता–सङ्ग्रह प्रकाशित भैसकेको छ । र, ‘जैसे कोई सुनता हो मुझे’ नामक कविता–सङ्ग्रह चाँडै नै प्रकाशन हुन गैरहेको छ।

 

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

किनमेल

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मतगणना स्थलमा जे देखियो मतगणना स्थलमा जे देखियो

    सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
     

    मानवी पौडेल

  • बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’ बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’

    बिश्वमा करिब २०० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरुमा थाइराइडको कारण बिरामी हुने गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कहरुले देखाएका छन्। यो समस्या मध्ये ५० प्रतिशत बिरामीहरुको जनचेतना नभएको देखिएको छ। बिश्वको जनसंख्याको करिब ३० प्रतिशत मानिसहरु आयोडिन कमी भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरेको अध्ययनहरुले देखाएको छ।

    डा. बिनोद कुमार साह

  • अमेरिकामा तालिम अमेरिकामा तालिम

    (तिब्बतबाट नेपाल आएपछि गोम्पोले पुनः विवाह गरे। सन् २००८ मा पनि मैले उनलाई भेटेको थिएँ। तिब्बती संस्कारमा मृतक व्यक्तिको नाम नभन्ने चलन छ। त्यो कुरा मलाई त्यतिबेलासम्म थाहा थिएन, थाहा भएको भए सोध्ने पनि थिइनँ। तिब्बती संस्कार थाहा पाएपछि मैले तिब्बतीसँग कुरा गर्दा नाम बताउन मिल्ने भए मात्र बताउनु होला भन्ने गरेको छु। गोम्पोले मृतक आमा र छोरीको नाम बताउँदा आँखाभरि आँसु लिएका थिए। मैले उनको पुरानो घाउ कोट्याएर दुःख दिएँ। मेरै कारण टलपलाएको थियो गोम्पोको आँखामा आँसु। क्षमा गर साङ्गे गोम्पो!)

    श्रीभक्त खनाल

साहित्यपाटी

  • प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह

    प्रेमको पनि सिधा अर्थ छ यदि कोही तपाईलाई राम्रो लाग्यो भने वा तपाईँपनि कसैलाई राम्रो लाग्यो भने प्रेम हुन्छ। यस्तो प्रेमको आधार कुनै रगतको सम्बन्ध हुँदैन। कुनै सात राउण्ड जग्गेको सम्बन्ध वा रोजगारको वाध्यता केही हुन्न। केवल इमान्दार र साँचो प्रेम मात्र हुन्छ। बिना लेनदेन प्रेमको नशा उच्चतम हुन्छ।

    महेन्द्र पौडेल

  • वैंशालु मन वैंशालु मन

    'राम्रै मान्छेको हातबाट खान पाएर पनि होला, तामाको अँखोराको पानी मीठो हगी!' एउटाले मुख मिठ्यायो। 'बैँशमा त स्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्छन्। तर यो घोर्ल्याइँ केटा भन्दा केटीमा बढी हुन्छ, किन होला? बैँशालु केटीको छाला नरम, अनुहार उज्यालो र शरीर पनि बान्की पारेको हुन्छ। रुपै नभएका भनिनेहरु पनि केही हदसम्म ध्यान खिच्ने खाल का हुन्छन्। केटाहरुलाई चाँही राम्रो कुराले हतपती पत्याउँदैन। प्रकृतिले नै केटीहरुको केही न केही पक्षपोषण गरेकै हुन्छ।' अर्को जान्ने पल्टियो।

  • मृत्युको सौन्दर्य मृत्युको सौन्दर्य

    मृत्युसँग पनि 
    सौन्दर्यको आयामहरु हुँदोरैछ

    जस्तो कि-
    चुँडिएपछि सयपत्री गलामा झुण्डिन्छ
    चुँडिएपछि लालीगुराँस शिरमा अल्झिन्छ

    नवीन प्यासी

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट