गैर नेपालीलाई नागरिकता नबाँड

  • Get News Alerts

केही समयअघि 'नन पेपर' डकुमेंट भन्दै संविधान संसोधनको बारेमा केहटी बुँदा सार्वजनिक भएका थिए। जसमा नेपालमा १० वर्ष बसेको अंगिकृत नागरिक राज्यको प्रमुख पदमा जान पाइने भन्ने उल्लेख थियो। सामाजिक संजालमा व्यापक विरोध भएपछि सरकारले नै उक्त प्रस्ताव आधिकारिक होइन भन्दै खण्डन गर्नुपरेको थियो। तर परिस्थितिको गाम्भीर्यतालाई आत्मसाथ गर्ने हो भने सरकारले नै संविधान संशोधन गर्न उक्त प्रस्ताव सार्वजनिक गरेको बुझिन्छ।

यदि व्यापक विरोध भएमा उक्त प्रस्ताव आधिकारिक होइन भनिदिने अनि खासै विरोध भएन भने उक्त प्रस्ताव नै अक्षरस संसदमा पेश गर्ने सरकारी नियत नै हो। तर तत्कालका लागि उक्त प्रस्ताव अगाडि बढाउन सरकार नै हिचकिचाएको देखिन्छ। विश्वका धेरै देशमा आप्रवशन मुद्दा निकै पेचिलो बन्दै गएको छ। जसको ज्वलन्त उदाहरण कसैले नचिताएका डोनाल्ड ट्रंप अमेरिकाका रास्ट्रपतिमा चुनिनु हो।

नेपालमा पनि प्रायः प्रत्येक निर्वाचन हुनु अगाडि शिविर चलाएर धेरै नागरिकता बाँडिन्छ। जसले गर्दा धेरै विदेशीहरु मुख्यतः भारतीयहरुले नेपाली नागरिकता लिने गरेको कुरा बारम्बार सार्वजनिक भइरहेको छ। केहीसमय अगाडि मात्र भारतीय गृहमन्त्रीले नेपालमा १ करोड भारतीय रहेको बताउनुले समेत उनीहरुले नेपाली नागरिकता लिएको प्रस्ट हुन्छ। कतिसम्म भने नेपालमा चुनाव हुँदा तराइमा भोट हाल्ने अनि भारतमा चुनाव हुँदा बिहारमा भोट हाल्ने गरिएका घटना समेत सार्वजनिक भएका छन्। यसरी दवाव अथवा प्रभाव जे मा परेर भएपनि विदेशीलाई नागरिकता बाँडिनु कदापि राष्ट्र हितमा छैन।


जबजब चुनावको कुरा आउँछ तब तराइबाट प्रतिनिधित्व गर्ने धेरै राजनीतिक दलले नागरिकताको सवाल उठाउँछन्। हामी के कुरामा प्रस्ट हुनुपर्दछ भने उमेर पुगेको हरेक नेपाली नागरिकले सहजरुपमा नागरिकता पाउनुपर्दछ। प्रत्येक नेपालीलाई नागरिकता दिइनुपर्दछ।

वर्ण तथा लवज मिल्यो भन्दैमा तराइमा जन्मेको धर्तिपुत्रलाई कुनै पनि हालतमा नागरिकता लिनबाट बन्चित गरिनु हुँदैन। यदि गरीन्छ भने त्यो सरासर अन्याय हुन जान्छ। तर कुनै पनि हालतमा विदेशीलाई नागरिकता दिइनु हुँदैन। यसमा सरकार तथा स्वयम् तराइबासी नागरिक नै सचेत हुनुपर्छ। किनकि विगतमा जस्तै भारतीयहरुले नेपाली नागरिकता लिएभने त्यसको सबैभन्दा ठूलो असर तराइ बासिन्दालाई हुनेछ। तराइका नेपालीहरु बिशेष अधिकारबाट वन्चित त हुनेछन् नै, समय क्रमसंगै विस्थापित समेत हुन सक्नेछन्।

तत्कालका लागि सामान्य जस्तै देखिए पनि विदेशीलाई नागरिकता बाँडिनु दीर्घकालिनरुपमा राष्ट्रघात बाहेक केही हुन सक्दैन। त्यसैले तराइका आम नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीमा विनम्रतापूर्वक अनुरोध छ कि यदि टोल-छिमेकमा नागरिकता वितरण टोलि आएमा सच्चा नेपालीले नागरिकता पाउने तर विदेशीले कुनै हालतमा नागरिकता नपाउने कुरामा चनाखो रहिदिनुहोला।

किनकी तराइबाट प्रतिनिधित्व गर्ने एवम् आफूलाई तराई मधेसका 'मशिहा' बताउने राजनीतिक दलबाट यस्तो अपेक्षा गर्न सकिने अवस्था छैन। तराइको धेरै जग्गा भारतले अतिक्रमण गरेको छ, तर यसबारेमा कोही चुइक्क बोल्दैनन् र काम पनि गर्दैनन्।  एकतर्फी भारतीय बाँधले बर्षेनी तराईका सयौं बिघा जग्गा जमिन डुवानमा पर्छ, नेताहरु थाहै नभए झैँ गर्छन्। सीमामा सयौं नेपाली लुटिन्छन्, कुटिन्छन्, कोही बोल्दैनन्। त्यसैले तराइबासीको नागरिकता समस्या समाधानको लागि तराइका धर्तिपुत्रहरु नै उठ्नु जरुरी छ।

नेपाल भन्दा कैयौं गुना ठुलो एवम् कतिपय सामाजिक-सांस्कृतिक  सम्बन्ध भएको देशसँग खुला सिमाना राखेर नागरिकता समस्या दीर्घकालिनरुपमै समाधान गर्नु कठिन छ। आजभोलि हरेक सदरमुकामबाट प्रत्येक नेपालीले सहजरुपमा नागरिकता प्राप्त गर्न सकिन्छ। त्यसैले शिविर चलाएर नागरिकता वितरण गर्नु आवश्यक छैन। तर यदि त्यस्तो भइहालेमा पनि सम्पूर्ण तराईबासी नेपाली नागरिकहरु विदेशीले नागरिकता नपाऊन् भन्ने  कुरामा अत्यन्त सजग रहनु जरुरी छ। नागरिकता जस्तो अत्यन्त संवेदनशील विषय राष्ट्रिय स्वाभिमानसँग समेत जोडिएकोले यसमा हेलचेक्र्याँई गरिनुहुँदैन।

त्यसैले शिविर चलाएर नागरिकता बाँड्ने कार्यको विरोध गर्दै गैर-नेपालीले नागरिकता नपाऊन् भन्ने कुरामा अत्यन्त सजग रहनु पर्छ। अनि सकिन्छ भने विगतमा को-को गैर-नेपालीले नागरिकता भन्ने छानबिन गरेर तिनको नागरिकता खारेज गर्न सहयोग गरौं। प्रक्रिया पुगेका प्रत्येक नेपाली नागरिक सहजरुपमा नागरिकता प्राप्त गर्नबाट नछुटून्, कुनै पनि गैर-नेपालीले नेपाली नागरिकता नपाऊन् !

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

apex

ग्लोबल

vianetwlink

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस् फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस्

    मास्टर तहको पढाई विश्वविद्यालयहरुमा हुन्छ। केही पोलिटेक्निक्सले मास्टर तहको पढाई पनि सञ्चालन गर्छन तर त्यसका लागि काम गरेको अनुभव खोजिन्छ । हेलसिन्की विश्वविद्यालय, आल्टू विश्वविद्यालय विश्वकै उत्कृष्ट विश्वविद्यालयहरू हुन्। यी विश्वविद्यालयमा भर्ना निकै प्रतिस्पर्धात्मक हुन्छ। फ़िनल्याण्डमा वर्षको एक पटक विधार्थी भर्ना कार्यक्रम हुन्छ, अगस्ट -सेप्टेम्बरमा।

    प्रकाश पोखरेल

  • बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय

    आत्महत्याको घटनालाई कुनै परिवारको निजी मामला भनेर अनदेखा गर्नु भन्दा पनि एउटा सामाजिक, सांस्कृतिक, लैंगिक, आर्थिक, मानसिक र मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गर्नु जरुरी छ। गहन विश्लेषण बिना सरल अभिव्यक्ति दिएर सामाजिक दायित्वबाट पन्छिनु चेतनशील व्यक्तिको पहिचान होइन। एक आपसमा सहयोगको भावना, मनोबैज्ञानिक तथा मानसिक समस्याबारे शिक्षा/चेतना,  सकारात्मक सोचाई, स्वस्थ प्रतिस्पर्धा र सामाजिक समस्याहरुप्रतिको संवेदनशीलतालाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने आत्महत्याद्वारा अकाल मृत्युको घटनालाई धेरै हदसम्म न्युनिकरण गर्न सकिन्छ।

    बिभु थपलिया श्रेष्ठ

  • एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त? एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त?

    म एक स्वास्थकर्मी हुँ। मैले मुलुकका बिभिन्न जिल्लाहरुमा करिब १५ वर्षसम्म नर्सिङ सेवा प्रदान गरे। मेरो कार्यक्षेत्र दुर्गम र सुगम दुवै ठाउँमा थियो। भाग...

    सुशिला पाण्डे

साहित्यपाटी

  • पैंचो पैंचो

    दुर दराजबाट

    मैलो र फाटेको लुगामा सजिएर

    आफूलाई धकेल्दै आफैंले

    हर्केकी छोरीले ल्याइपुर्‍याएकी छ

    सिंहको गर्जन चल्ने ठाउँमा।

    सिर्जना सुवेदी

  • अजरा ब्युँझनुअघि अजरा ब्युँझनुअघि

    स्थिति सकसपूर्ण छ। अब कुरा कसरी अगाडि बढाउने साएथुरेनलाई थाहा छैन। मौनतालाई चिर्दै सेतो कार निक्कै स्पिडमा कण्डोयोकी गार्डेनको पश्चिम गेटबाट छिर्छ। उनीहरु उभिइरहेको ठाउँबाट प्रष्ट त्यो देखिन्छ। गाडी अचानक रोकिन्छ। निकै हतारमा एउटी अर्की महिला गाडीबाट ओर्लिन्छे र साएथुरेनहरु भएतिर आउँछे। उसले चोको हात समाएर तान्छे र कानेखुसीको पारामा अजराकी आमालाई भन्छे, ‘तैंले गर्दा हामीलाई पनि समस्या भएको छ। छिमेकीहरुले प्रश्न गर्छन्। पुलिसले पनि चियो गर्छ। बाहिरबाट आएका कुलाहरुलाई शरण नदिनु भनेर पुलिसले उर्दी गरेको छ। आजदेखि आफ्नो व्यवस्था आफैं गर। सबभन्दा राम्रो त तँ त्यही मस्जिदमा जा।’ चोलाई घिसार्दै महिला अघि बढ्छे।

    घिमिरे युवराज

  • सिकर्मीको सिसाकलम सिकर्मीको सिसाकलम

    काकाले आश्चर्य मान्दै मुन्टो हल्लाएर थप्नुभयो, ‘हो नि त, कति चाँडो कुरा बुझेको। जीवनमा मात्रै हैन, संसारमा नै नराम्रा चिज जति चिन्न सक्यो र फाल्न सक्यो भने त सबै राम्रैराम्रा त बाँकी हुन्छन् नि।’सिकर्मीका कुरा मलाई साहै्र घत लाग्यो। ती कुराले मलाई आँखा खुलेजस्तै भयो। उहाँ पक्कै पनि आदरणीय हुनुहुन्छ भन्ने मलाई लाग्यो। अझ उहाँले कानमा सिउरने गरेको सिसाकलम पनि मलाई महान् लाग्यो। मनमा लागेका कुरा मैले रोकिरहन सकिनँ। ‘काका, तपाईंको त्यो सिसाकलमचाहिँ मलाई दिनोस् न है।’ मैले मुख फोरिहालेँ, ‘बरु मैले भर्खरै किनेका नयाँ सिसाकलम तपाईंलाई दिन्छु, हुन्न?’ मेरा कुरा सुनेर हाँसिरहेका काकाले बिस्तारै हाँसो रोकेर भन्नुभयो, ‘यो सिसाकलम त्यस्तो विशेष केही होइन। तिम्रोजस्तै साधारण हो।’

    अनन्त वाग्ले

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट

vianetwlink