स्वास्थ्य मन्त्रीज्यू! सुरूवात यहाँबाट गर्नुहोस्

  • Get News Alerts

माननीय गगन थापाज्यू, तपाईँको जल्दाबल्दा  जनसरोकारका मुद्दामा राम्रो  जानकारी राख्ने अनि यथेस्ट तथ्यांक याद गर्ने खूबीको कारण विशेष गरी युवापुस्तामाझ तपाईँ निकै लोकप्रिय राजनीतिज्ञ हुनुहुन्छ। तर समय फेरिएको छ र  अब तपाईँ केही कुरा भन्ने, अरूले गरेको काममा प्रतिक्रिया दिनेभन्दा पनि जनताको मन छुने कार्यक्षमता प्रस्तुत गर्नुपर्ने पदमा हुनुहुन्छ- स्वास्थ्य मन्त्रीको।
 
तपाईले पदभार ग्रहण गरेको केही दिन भित्रै एउटा महत्वपूर्ण घोषणा गर्नुभएको छ - स्वास्थ्य क्षेत्रमा  सुधार ल्याउने उद्देश्यका साथ १०० दिने  विशेष  कार्ययोजना  तयार गरेर लागू गर्ने। सुन्दा निकै आनन्द लाग्ने अनि हामी जनताको  मनमा अब त केही सुधारको अनुभूत गर्न पाइने आशाको  तीब्र संचार गराउने यस्ता घोषणा यसअघिका लगभग सबै मन्त्रीहरूले गरिसकेका छन्।
 
अवस्था कस्तो छ भने आफ्नो स्वास्थ्य समस्याहरुको पहिचान अनि निराकरण गर्ने क्रममा झुक्याईएको, ठगिएको साथसाथै कहिलेकाही त थर्काइएको पनि चुपचाप सहन जनता बाध्य छौ। किनभने हाम्रो शासनप्रणाली हाम्रा आधारभूत सेवा सुविधा सुनिश्चित गर्ने प्राथमिकताका साथ लागेको महसुस गर्ने अवसरबाट बञ्चित छौं। स्वास्थ्य सेवालाई स्वास्थ्य बजारमा रुपान्तरण गराइएको छ। जसमा सरकारी अस्पतालहरु पनि कटिबद्द देखिएका छन्।
 
जनतालाई साच्चिकै सुधार महसुस गराउन १०० दिने बिशेष कार्ययोजना लागू गर्न लाग्नुभएको हो भने जनस्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने अनि जीवन मरणसम्म असर राख्ने निम्न दुई  समस्या तत्काल सम्बोधन  गर्नुहोला।
 
१.  सरकारी अस्पतालहरुको दुरावस्था  
 
जिल्ला अस्पतालहरुको अवस्था निकै नाजुक  छ। एक तर्फ  दरबन्दीभन्दा निकै कम डाक्टर कार्यरत छन् भने अर्कोतिर डाक्टर भए पनि आवश्यक उपकरण छैनन्।
 
कतिपय जिल्ला अस्पतालमा 'एक्स रे मेशिन' समेत नभएर बिरामीहरु 'ठूला' सहरमा जानुपर्ने वाध्यात्मक अवस्था छ। २ सय रूपैया लाग्ने एउटा एक्स रे गर्न २ हजार रूपैया खर्चिनु परेको छ।
 
मन्त्रीज्यूले  गर्ने पहिलो अस्पताल अनुगमन राजधानीमै रहेका कान्ति बाल अस्पताल वा त्रि वि शिक्षण अस्पतालमा होस जहाँ इमरजेन्सी उपचार पाउन समेत बेड संख्या पुग्दैन।
 
एउटा बेडमा दुई जना बिरामी राखेर उपचार शुरू गर्दा पनि बेड नपाउने कुरा चिन्ताजनक छ। नजिकै रहेको कान्ति बाल अस्पताल इमरजेन्सी बिभागको अवस्था त निकै दयनीय छ। एउटै बेडमा दुई जनासम्म राखेर उपचार थालिएका बच्चालाई अन्यत्र सारेपछि आफ्नो सिकिस्त बिरामी बच्चालाई डाक्टरसामू लग्ने पालो आउला भनेर लाइन लागेर ढोकामा कुर्ने अभिवावकहरुको पीडा सायद हामी सबैले महसुस गर्नसक्छौं।
 
त्यति गरेर बल्लतल्ल  पालो आएपछि डाक्टरले  आवश्यकता अनुसारका  पिसाब परीक्षण ( ७२ घन्टापछि रिपोर्ट आउने Urine Culture ) र  भिडियो एक्स रे (USG) भने  अनि सो दिन सरकारी बिदा वा सरकारी विदाको अघिल्लो दिनको कार्यालय समय पछि पर्‍यो भने त फसादै पर्छ।
 
यस्तै अवस्था मैलेनै अघिल्लो साता भोगेको हो। हामीले शुक्रबार परीक्षणका लागि दिएको पिसाब, रगत लगायतको रिपोर्ट आइतबार बिहान १० बजेसम्म कुर्नु परेको थियो।
 
अझ  रगतमा खराबी (Sepsis) को लक्षण देखियो भने एउटा जटिल परीक्षण गर्नुपर्दो रहेछ टेकुस्थित जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा जसको लागि रगतको नमूना लिन त्यहीका कर्मचारी हरेक बिहान १० बजेपछि आउँदा रहेछन्। तर, सो परीक्षण शुल्क तिर्न कुरूवा स्वयम् टेकु पुग्नु पर्ने बाध्यता रहेछ।
 
‍मन्त्रीज्यूलाई आग्रह - सक्नुहुन्छ भने ती जटिल रगत परीक्षण गर्ने व्यवस्था कान्ति अस्पतालकै प्रयोगशालामा मिलाउनुहोस नत्र कमसेकम टेकु पुगेर शुल्क तिर्नुपर्ने बध्यतालाई अन्त्य गर्नुहोस् र नमूना टेकु लैजादा शुल्क पनि बुझेर लैजान जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका कर्मचारीलाई निर्देशन दिनुहोस्। इमरजेन्सी विभागको बेड क्षमता बढाउनु त अपरिहार्य नै छदैछ।
 
२.  सरकारी अस्पतालको नाफामुखी नियत
 
औषधि उत्पादक कम्पनीबिचको ब्यापारिक प्रतिस्पर्धा अनि मागियो भने औषधी किन्दा केही रकम छुट पाइन्छ भन्ने कुरामा जनता पनि केही हदसम्म जागरुक भएकाले औषधिको खुद्रा मुल्यमा केही छुटको चलन बसेको छ।
 
यसले थोरै भए पनि बिरामीलाई राहत दिएको छ। तर यो चलन पनि ठूला सरकारी अस्पताल बाहिर रहेका फार्मेसीमा (अस्पताल भित्र चाहि अस्पताल आफैले  फार्मेसी सञ्चालन गरेको भए)  मात्रै सिमित छ।
 
यस्तो हुनुमा सरकारी अस्पतालको दोष छ। कारण, तिनले आफ्ना सटर कबलबाट हुने आम्दानी (भाडा) लाई राम्रो श्रोत बनाएका छन्।
 
पछिल्लो समयमा सरकारी अस्पताल भित्रका फार्मेसी सञ्चालकहरुले निकै उच्च सटर भाडादर (वीर, त्रिवि शिक्षण लगायतमा त मासिक लाखौं रुपैया) तिरिरहेका छन् र पक्कै पनि नाफामै होलान्, घाटा लाग्ने गरी लाखौं भाडा तिरेर किन चलाऊलान र! यस्तो अवस्थामा औषधिमा छुट कहाँ पाउने?
 
मंत्रीज्यूलाई आग्रह-  सरकारी अस्पताललाई एउटा सेवामुखी नियमले बाध्नुहोस् - सटर भाडामा लगाउने बेलामा भाडा रकममा होइन छनोट हुनेवाला संचालक फार्मेसी चलाउन पाए भने बिरामीलाई औषधिको प्रकार हेरेर कति प्रतिशतसम्म छुट दिन सक्छन् भनेर बढाबढ गराउने व्यवस्था लागू गराउनुहोस्। उनीहरूले दिनसक्ने छुट प्रतिशतको जानकारी  सेवाग्राहीले देखने गरी उचित स्थानमा राख्न लगाउनुहोस्।  
 
अहिलेलाई यी दुइ वटा कुरा संबोधन गरेर यथाशीघ्र  जनताले गगन थापासंग राखेका अपेक्षा पूरा गर्ने जिम्मेवारी वहनको औपचारिक सुरुवात गर्नुहोस्। भोलिका दिनमा म जस्ता सयौंले यसरी नै आव्हान गर्नेछन् किनकी, तपाइँले गरेको सकारात्मक सुरुवातले जनतालाई तरंगित बनाउनेछ। तरंगित यस अर्थमा कि उनीहरूले दशकौं पछि आफ्ना समस्याहरुलाई सम्बोधन गर्ने राजनेता पाएका हुनेछन्।  

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

किनमेल

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मतगणना स्थलमा जे देखियो मतगणना स्थलमा जे देखियो

    सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
     

    मानवी पौडेल

  • बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’ बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’

    बिश्वमा करिब २०० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरुमा थाइराइडको कारण बिरामी हुने गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कहरुले देखाएका छन्। यो समस्या मध्ये ५० प्रतिशत बिरामीहरुको जनचेतना नभएको देखिएको छ। बिश्वको जनसंख्याको करिब ३० प्रतिशत मानिसहरु आयोडिन कमी भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरेको अध्ययनहरुले देखाएको छ।

    डा. बिनोद कुमार साह

  • अमेरिकामा तालिम अमेरिकामा तालिम

    (तिब्बतबाट नेपाल आएपछि गोम्पोले पुनः विवाह गरे। सन् २००८ मा पनि मैले उनलाई भेटेको थिएँ। तिब्बती संस्कारमा मृतक व्यक्तिको नाम नभन्ने चलन छ। त्यो कुरा मलाई त्यतिबेलासम्म थाहा थिएन, थाहा भएको भए सोध्ने पनि थिइनँ। तिब्बती संस्कार थाहा पाएपछि मैले तिब्बतीसँग कुरा गर्दा नाम बताउन मिल्ने भए मात्र बताउनु होला भन्ने गरेको छु। गोम्पोले मृतक आमा र छोरीको नाम बताउँदा आँखाभरि आँसु लिएका थिए। मैले उनको पुरानो घाउ कोट्याएर दुःख दिएँ। मेरै कारण टलपलाएको थियो गोम्पोको आँखामा आँसु। क्षमा गर साङ्गे गोम्पो!)

    श्रीभक्त खनाल

साहित्यपाटी

  • प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह

    प्रेमको पनि सिधा अर्थ छ यदि कोही तपाईलाई राम्रो लाग्यो भने वा तपाईँपनि कसैलाई राम्रो लाग्यो भने प्रेम हुन्छ। यस्तो प्रेमको आधार कुनै रगतको सम्बन्ध हुँदैन। कुनै सात राउण्ड जग्गेको सम्बन्ध वा रोजगारको वाध्यता केही हुन्न। केवल इमान्दार र साँचो प्रेम मात्र हुन्छ। बिना लेनदेन प्रेमको नशा उच्चतम हुन्छ।

    महेन्द्र पौडेल

  • वैंशालु मन वैंशालु मन

    'राम्रै मान्छेको हातबाट खान पाएर पनि होला, तामाको अँखोराको पानी मीठो हगी!' एउटाले मुख मिठ्यायो। 'बैँशमा त स्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्छन्। तर यो घोर्ल्याइँ केटा भन्दा केटीमा बढी हुन्छ, किन होला? बैँशालु केटीको छाला नरम, अनुहार उज्यालो र शरीर पनि बान्की पारेको हुन्छ। रुपै नभएका भनिनेहरु पनि केही हदसम्म ध्यान खिच्ने खाल का हुन्छन्। केटाहरुलाई चाँही राम्रो कुराले हतपती पत्याउँदैन। प्रकृतिले नै केटीहरुको केही न केही पक्षपोषण गरेकै हुन्छ।' अर्को जान्ने पल्टियो।

  • मृत्युको सौन्दर्य मृत्युको सौन्दर्य

    मृत्युसँग पनि 
    सौन्दर्यको आयामहरु हुँदोरैछ

    जस्तो कि-
    चुँडिएपछि सयपत्री गलामा झुण्डिन्छ
    चुँडिएपछि लालीगुराँस शिरमा अल्झिन्छ

    नवीन प्यासी

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट