मतगणना स्थलमा जे देखियो

SAMSUNG
  • Get News Alerts

baleno
tata
दुई दशकपछि भएको स्थानीय निर्वाचनलाई नजिकबाट नियाल्दा यसका थुप्रै रोचक पाटाहरू मनमष्तिष्कभरी गाढा बनेर बसेका छन्। उम्मेदवारी दर्ता र चुनाव प्रचारका झाँकीदेखि मतदान र मतगणनाका सबै आयामलाई यसपालि आफ्नै आँखाले अनुभूत गर्ने अवसर पाएँ। पर्यवेक्षका रुपमा सहभागी मैले काठमाडौं महानगरपालिकाको मतगणनालाई १० दिन पूरै नियालेँ।
 
सायद संसारमा बिरलै यस्तो होला, जहाँ ११ दिनदेखि लगातार मतगणना भइरहेको छ र अझै सकिएको छैन। मतगणनाका विषयमा अनेकन ट्रोल र जोक बने। घर–घरमा गएर कसलाई भोट दिने भनेर सोध्दै टिपोट गरेको भए पनि यतिबेलासम्म त भ्याइन्थ्यो भन्नेसम्मको कुरा आयो। 
 
मतगणना केन्द्रभित्रको वातावरण भने निकै गम्भीर छ। निर्वाचनमा खटिएका कर्मचारी र अधिकारीहरूको गम्भीरतालाई म मनैदेखि सम्मान गर्छु। जनताको एउटा मत पनि खेर नजाओस् र गलत गणना नहोस् भन्नेमा उनीहरू सजग देखिन्थे। तर, विडम्बना काम गर्ने र सबैभन्दा धेरै गाली खाने उनीहरू नै परे। अपेक्षाभन्दा कम भोट आउने र हार्नेहरूका लागि उनीहरू सधै शंकाको घेरामा परिरहे। अलि लामो समयसम्म आफ्नो भोट नआए उनीहरूमाथि नै जाइलाग्ने प्रवृत्ति देखियो।
 
एकपटक गनिसकेर सबै प्रतिनिधिलाई देखाउँदै चाङमा राखेको मतपत्रसमेत ‘खै देखाउनुस् त’ भन्दै फेरि गणना गर्न लगाउँदा समय धेरै नष्ट भयो। आफूलाई भोट नपर्नासाथ प्रतिनिधिहरू त्यो भोट नक्कली नै हो कि जस्तो गर्ने प्रवृत्तिले आजित भइयो। 
 
मतगणनाको सबैभन्दा ठूलो अप्ठेरो मतपत्र थियो। नाङ्लोजत्रै आकारको मतपत्रमा निलो रङका चिह्नहरू थिए। त्यसमा लगाइएको स्वस्तिक छाप पनि निलै मसीको भएकाले समस्या भएको सबैको गुनासो रह्यो। मसिना चिह्नहरूका बीचमा निलै मसीको सानो छाप पहिल्याउँदै सबै एजेन्टलाई देखाउँदा एउटा मत गन्नै दुई मिनेट हाराहारी लाग्थ्यो। कुनै मतमा विवाद भए त कुरै सकियो।
 
उम्मेदवारका प्रतिनिधि र उम्मेदवारहरू आफैं नै मतगणना ढिला हुनुका मुख्य कारक हुन्। प्रतिस्पर्धी मत आइरहेका बेला थोरै मतले आफू तल पर्नासाथ अनेक बखेडा झिकेर भाँड्न खोज्ने प्रवृत्ति सबै पार्टीका प्रतिनिधिमा देखियो। वडास्तरका उम्मेदवार त आफ्नो एकएक भोटको गम्भीर हिसाब गर्दै एउटा पनि बदर हुन नदिने ढिपीमा विवाद गरिरहे। 
 
त्यसै पनि ३४ जिल्लामा भएको चुनावमा सबैभन्दा बढी बदर मतको संख्या काठमाडौंमा हुनुलाई अचम्मै मानिएको छ। निर्वाचन आयोगले करोडौं खर्च गरेको मतदाता शिक्षाको लगानी बालुवामा पानीझैं भएको देखियो। सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
 
यसबाहेक मतपत्रका अन्तिम दुई कोलममा रहेका खुला वडा सदस्यका दुई पदमा एउटै कोलमका दुई जनालाई मत दिन मिल्छ भन्ने त सायदै कसैले थाहा पाएका रहेछन्। यसले मतपत्रबारे मतदातालाई जानकारी नै नभएको देखियो।
 
काठमाडौंको सन्दर्भमा त प्रमुख दलबाट प्रतिनिधि बसेका कार्यकर्ता र उम्मेदवारहरू स्वतन्त्र चुनाव लडेका विवेकशील नेपाली र साझा पार्टीका चिह्नमा आएका भोट सुन्नै नपरे हुन्थ्योझैं गर्थे। कतिपय पार्टीका प्रतिनिधिहरू आफूआफूमै झगडा गर्थे।
 
साझा पार्टीका उम्मेदवार किशोर थापा गणनास्थलमा पुग्दा निर्वाचनका कर्मचारीहरूले पनि नमस्कार गर्दै उनलाई सम्मान देखाएको पाइन्थ्यो। उम्मेदवार भएका थापा पनि कर्मचारीको हालखबर र सुखदुःख सोधिरहेका हुन्थे। पुरानो पेसाको सम्बन्धले सायद उनीहरूलाई भावनात्मक रूपमा जोडेको थियो।
 
कतिपय उम्मेदवारको शैली झनै अनौठो थियो। मेयरका स्वतन्त्र उम्मेदवार रेस्लर भरत बिसुराल र आफूलाई ‘चण्डीमाता’ बताउने ज्ञानुमाया तामाङको छटपटाहट र भोटको गति ठीक विपरित थियो। बिसुराल त गणनास्थलमा खासै आएनन्, तामाङ भने हरेक दिन पुगिन् र आफ्नो भोट नआएकोमा गुनासो गरिरहिन्। 
 
‘केटाकेटी’ चुनाव चिह्न लिएकी ज्ञानुमायाको भोट एक साताको गणनामा एक दर्जन पनि पुगेको थिएन। उनी हरेक वडाको गणनास्थलमा पुग्थिन् र आफ्नो भोट आएकै हुनुपर्छ भन्दै जिद्दी गर्थिन्। आफ्ना ग्राहक (ग्रहदशा हेराउने व्यक्ति) सबैले भोट दिए मात्रै पनि आफूले जित्ने उनको दाबी थियो। उता बिसुराल भने आफूलाई म्यादी प्रहरीले गणनास्थलमा छिर्न नदिएकोमा आक्रोशित भएका थिए। त्यसो त प्रहरीको स्वभाव निकै संयमित र अनुशासित देखिन्थ्यो, तर म्यादी प्रहरीको अराजक व्यवहार धेरैले भोगे।
 
चुनाव प्रचार क्रममा पार्टी, कार्यकर्ता र साथीभाइ बटुल्दै हिँड्ने उम्मेदवारहरूले भोट गणना बेला भने उनीहरूलाई नै विश्वास नगरेको भान हुन्थ्यो। धेरै उम्मेदवारले आफ्नै परिवार र नातागोतालाई गणना प्रतिनिधि बनाएका थिए।
 
यसपालि स्वतन्त्र चुनाव लडेका दुई नयाँ पार्टीका नयाँ उम्मेदवारको चर्चा र चासो मतगणनास्थलमा धेरै थियो। पत्रकारहरूलाई उनीहरूले ल्याउने भोटको चासो थियो भने ठूला दलका कार्यकर्ता उनीहरूको चर्चाले ‘इरिटेटेड’ बनाएको प्रस्ट देखिन्थ्यो। उनीहरू प्रस्ट रूपमा आलोचना गर्न नसके पनि विवेकशील र साझा पार्टीले पाएको भोट कुन पार्टीको भोट थियो भन्ने विवरण टिपिरहेका देखिन्थे।
 
कांग्रेसको धेरै भोट काट्ने मुख्य उम्मेदवार विवेकशीलकै देखियो। उनले पाएका अधिकांश भोटमा अन्य पदमा रुख चिह्नमा छाप लगाएको पाइयो। क्यामरा चिह्नमा आएको भोट पनि आधाजसो त कांग्रेसकै थियो। क्यामरा र सेलरोटी चिह्नमा भोट हालेर अन्य पदमा खाली राखेको मतपत्र पनि धेरै देखियो। साझाले पाएको भोटमा अन्य पद रुख र सूर्यलाई छ्यासमिस भएको देखिन्थ्यो।
 
काठमाडौं र ललितपुरमा नेकपा एमाले र राष्टिय प्रजातन्त्र पार्टीको गठबन्धन थियो। मतदानमा भने यसको खासै छनक देखिएन। एमाले समर्थक मतदाताले सातै छाप सूर्यमा भोट हालेका थिए। एमालेले समर्थन गरेको उपमेयर उम्मेदवारको भन्दा उम्मेदवार नै नभएको सूर्य चिह्नमा धेरै भोट आउनुले यही देखाउँछ। काठमाडौंको चुनावमा पनि राप्रपालाई आएको भोट मेयरमा सूर्यमा आएको थियो भने सूर्यमा आएको भोट उपमेयरमा राप्रपाले पाएको देखिएन। 
 
मतगणनामा उपस्थित उम्मेदवार र प्रतिनिधिमध्ये सबैभन्दा निराश नयाँशक्ति र फोरमका उम्मेदवार देखिए। उनीहरूले सोचेभन्दा निकै कम भोट आएको थियो। माओवादी उम्मेदवारको भोट पनि सुरुसुरुमा आएन। उनीहरू फुस्रो अनुहार बनाएर बसे, तर पछिल्ला दिनमा केही भोट आए पनि तेस्रो स्थानमा पुग्ने उनीहरूको अपेक्षा पूरा भएन। माओवादीकै वैद्य समूहका उम्मेदवारको त कुनै अपेक्षा नै थिएन, सायद। यसर्थ उनीहरू शान्त देखिए।
 
गणनामा भेटिएका कतिपय उम्मेदवार आफ्नो परिचयपत्र खल्तीमा लुकाएर चुपचाप बसेका देखिन्थे। थोरै भोट आएको र कसैले चिनेर चर्चा गर्लान् कि भन्ने त्रास उनीहरूमा थियो। उपमेयरमा उठेकी जनिशा भट्टराईको शैली भने निकै भलाद्मी पाइयो। थोरै भोट आए पनि उनी शान्त स्वभावले धैर्यसाथ बसिरहेकी थिइन्। राप्रपाका उम्मेदवार र प्रतिनिधि थोरै भोट आउँदा पनि शान्त र गणक कर्मचारीलाई एकदम सहयोग र समन्वय गरिरहेका थिए। कांग्रेसका उपमेयर उम्मेदवार हरिप्रभा खड्गी नियमित आउँदै हसिलो अनुहार बनाएर भलाकुसारी गरिरहेको भेटिइन्।
 
सबैभन्दा खट्केको विषय मिडियालाई सूचना प्रवाह हो। निर्वाचन आयोगले मिडिया सेन्टरको राम्रो व्यवस्थापन गर्न नसक्दा छिनछिनमा अपडेट गराउने चाहना बोकेका सञ्चारकर्मी पीडित देखिन्थे। उनीहरू दलका एजेन्ट र हामीजस्ता पर्यवेक्षकलाई छिनछिनमा फोन गर्थे। गणनास्थलमा फोन उठाउन निषेध भएकाले झन् समस्या थपिएको थियो। बेलाबेला माइकबाट नतिजा भन्ने व्यवस्था गरिएको निकै परम्परागत लाग्थ्यो। बरु निर्वाचन आयोगकै वेबसाइट वा एउटा एप्स बनाएर अपडेट गर्ने जिम्मेवारी कुनै स्वतन्त्र संस्थालाई दिएको भए सञ्चारकर्मीले यति दुःख पाउँथेनन्।
hundai
national
nic
mahindra
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

apex

ग्लोबल

vianetwlink

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस् फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस्

    मास्टर तहको पढाई विश्वविद्यालयहरुमा हुन्छ। केही पोलिटेक्निक्सले मास्टर तहको पढाई पनि सञ्चालन गर्छन तर त्यसका लागि काम गरेको अनुभव खोजिन्छ । हेलसिन्की विश्वविद्यालय, आल्टू विश्वविद्यालय विश्वकै उत्कृष्ट विश्वविद्यालयहरू हुन्। यी विश्वविद्यालयमा भर्ना निकै प्रतिस्पर्धात्मक हुन्छ। फ़िनल्याण्डमा वर्षको एक पटक विधार्थी भर्ना कार्यक्रम हुन्छ, अगस्ट -सेप्टेम्बरमा।

    प्रकाश पोखरेल

  • बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय

    आत्महत्याको घटनालाई कुनै परिवारको निजी मामला भनेर अनदेखा गर्नु भन्दा पनि एउटा सामाजिक, सांस्कृतिक, लैंगिक, आर्थिक, मानसिक र मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गर्नु जरुरी छ। गहन विश्लेषण बिना सरल अभिव्यक्ति दिएर सामाजिक दायित्वबाट पन्छिनु चेतनशील व्यक्तिको पहिचान होइन। एक आपसमा सहयोगको भावना, मनोबैज्ञानिक तथा मानसिक समस्याबारे शिक्षा/चेतना,  सकारात्मक सोचाई, स्वस्थ प्रतिस्पर्धा र सामाजिक समस्याहरुप्रतिको संवेदनशीलतालाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने आत्महत्याद्वारा अकाल मृत्युको घटनालाई धेरै हदसम्म न्युनिकरण गर्न सकिन्छ।

    बिभु थपलिया श्रेष्ठ

  • एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त? एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त?

    म एक स्वास्थकर्मी हुँ। मैले मुलुकका बिभिन्न जिल्लाहरुमा करिब १५ वर्षसम्म नर्सिङ सेवा प्रदान गरे। मेरो कार्यक्षेत्र दुर्गम र सुगम दुवै ठाउँमा थियो। भाग...

    सुशिला पाण्डे

साहित्यपाटी

  • पैंचो पैंचो

    दुर दराजबाट

    मैलो र फाटेको लुगामा सजिएर

    आफूलाई धकेल्दै आफैंले

    हर्केकी छोरीले ल्याइपुर्‍याएकी छ

    सिंहको गर्जन चल्ने ठाउँमा।

    सिर्जना सुवेदी

  • अजरा ब्युँझनुअघि अजरा ब्युँझनुअघि

    स्थिति सकसपूर्ण छ। अब कुरा कसरी अगाडि बढाउने साएथुरेनलाई थाहा छैन। मौनतालाई चिर्दै सेतो कार निक्कै स्पिडमा कण्डोयोकी गार्डेनको पश्चिम गेटबाट छिर्छ। उनीहरु उभिइरहेको ठाउँबाट प्रष्ट त्यो देखिन्छ। गाडी अचानक रोकिन्छ। निकै हतारमा एउटी अर्की महिला गाडीबाट ओर्लिन्छे र साएथुरेनहरु भएतिर आउँछे। उसले चोको हात समाएर तान्छे र कानेखुसीको पारामा अजराकी आमालाई भन्छे, ‘तैंले गर्दा हामीलाई पनि समस्या भएको छ। छिमेकीहरुले प्रश्न गर्छन्। पुलिसले पनि चियो गर्छ। बाहिरबाट आएका कुलाहरुलाई शरण नदिनु भनेर पुलिसले उर्दी गरेको छ। आजदेखि आफ्नो व्यवस्था आफैं गर। सबभन्दा राम्रो त तँ त्यही मस्जिदमा जा।’ चोलाई घिसार्दै महिला अघि बढ्छे।

    घिमिरे युवराज

  • सिकर्मीको सिसाकलम सिकर्मीको सिसाकलम

    काकाले आश्चर्य मान्दै मुन्टो हल्लाएर थप्नुभयो, ‘हो नि त, कति चाँडो कुरा बुझेको। जीवनमा मात्रै हैन, संसारमा नै नराम्रा चिज जति चिन्न सक्यो र फाल्न सक्यो भने त सबै राम्रैराम्रा त बाँकी हुन्छन् नि।’सिकर्मीका कुरा मलाई साहै्र घत लाग्यो। ती कुराले मलाई आँखा खुलेजस्तै भयो। उहाँ पक्कै पनि आदरणीय हुनुहुन्छ भन्ने मलाई लाग्यो। अझ उहाँले कानमा सिउरने गरेको सिसाकलम पनि मलाई महान् लाग्यो। मनमा लागेका कुरा मैले रोकिरहन सकिनँ। ‘काका, तपाईंको त्यो सिसाकलमचाहिँ मलाई दिनोस् न है।’ मैले मुख फोरिहालेँ, ‘बरु मैले भर्खरै किनेका नयाँ सिसाकलम तपाईंलाई दिन्छु, हुन्न?’ मेरा कुरा सुनेर हाँसिरहेका काकाले बिस्तारै हाँसो रोकेर भन्नुभयो, ‘यो सिसाकलम त्यस्तो विशेष केही होइन। तिम्रोजस्तै साधारण हो।’

    अनन्त वाग्ले

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट

vianetwlink