महिलालाई किन उपप्रमुख मात्रै?

SAMSUNG
  • Get News Alerts

baleno
tata

यस पटकको स्थानीय निर्वाचनमा महिला प्रतिनिधित्वमा ४० प्रतिशत हुने सुनिश्चित छ। महिला सशक्तिकरण र समानताका संघर्षमा यो अत्यन्तै महत्वपूर्ण कुरा हो।

स्थानीय तहमा प्रमुख तथा उपप्रमुख एक जना महिला हुनैपर्ने प्रावधान संविधानमा छ। तर राजनीतिक दलहरू महिलालाई स्थानीय तहमा प्रमुख पद दिन तयार देखिँदैनन्। पुरूषहरूकै नेतृत्वमा चलेका दलहरूले पुरुषलाई मात्रै सक्षम देखिरेहका छन्। महिला कमजोर हुन्छन् र नेतृत्व लिन सक्दैनन् भन्ने डर उनीहरूलाई छ। महिला अगाडि आए आफ्नो वर्चश्व गुम्ने खतरा पनि उनीहरूले महशुस गरेका हुनसक्छन्।

नेपालमा पुरुषको भन्दा महिलाको जनसंख्या धेरै अर्थात् ५१ प्रतिशत छ। अझ अहिले त मतदाता धेरै महिला नै छन्। धेरै पुरुष मतदाता वैदेशिक रोजगारमा रहेकाले उनीहरूले यसपटक मतदान गर्ने छैनन्। यति हुँदाहुँदै संविधानले सुनिश्चित गरेकै ४० प्रतिशतभन्दा महिला उम्मेद्वारी धेरै हुन नसक्नुमा राजनीतिक दल हाँकिरहेका पुरूषहरूमा व्याप्त पितृसत्तात्मक सोच कारण बनेको छ।

यही पितृसत्तात्मक सोचका कारण सक्षम महिलाले नेतृत्व गर्ने अधिकार पाएका छैनन्। महिलालाई राजनीतिक दलबाट नै उपमेयर र उपाध्यक्षमा थन्काउने मनोविज्ञान बढी देखियो। दलहरू महिला सक्षम छन् भन्ने पुष्टि गर्न चाहन्थे भने प्रमुख वा अध्यक्षमा उम्मेद्वार बनाउन तयार हुनुपर्थ्यो। राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, समामुख ओनसरी घर्ती र प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की भएको मुलुकमा महिलाहरू नगर प्रमुख वा गाउँपालिकाको अध्यक्ष हुन किन सक्दैनन्? महिलालाई उम्मेद्वार किन नबनाउने? स्थानीय तहमा पनि भण्डारी, घर्ती वा कार्कीजस्ता सक्षम महिला धेरै छन्। उनीहरूलाई अवसरको खाँचो छ।

राजनीतक दलको नेतृत्व गररिरहेका पुरुषहरुले बुझ्न आवश्यक छ, महिलाहरु अब समाजको हरेक क्षेत्रको नेतृत्व गर्न सक्छन्। यसका लागि उनीहरूलाई अवसर चाहिएको छ। उपमेयर र उपाध्यक्ष चलाउने महिलाले मेयर र अध्यक्ष पनि चलाउँछन्।

हाम्रो संविधानले स्थानीय सरकारलाई समावेशी बनाउन महिला तथा दलित महिलालाई प्रतिनिधित्व अनिवार्य गरेको छ। यसैअनुरुप प्रत्येक वडामा एक जना दलित महिला प्रतिनिधित्वसमेत अनिवार्य रुपमा हुनुपर्ने व्यवस्था छ। यसमा एउटा प्रश्न छ, दलित महिला उम्मेदवार नभएको खण्डमा के गर्ने? कुनै वडामा दलित महिला उम्मेदवार नहुन सक्छन्। दलित महिला नभएको ठाउँमा विकल्पका रुपमा सीमान्तकृत अल्संख्यक महिलालाई स्थान दिइएको भए उपयुक्त हुने थियो। 

हाम्रो समाजमा जति पुरुषलाई राजनीति गर्न सजिलो छ, महिलालाई त्यति नै गाह्रो छ। महिलाले हरेक कुरामा संघर्ष गर्नुपर्ने हुन्छ। एकातिर पारिवारीक संरचनाले असर गर्छ, अर्कोतर्फ सामाजिक संरचनाले। यी असरहरुसँग संघर्ष गरेर नै महिलाहरु २१औं शताब्दीको नयाँ नेपाल बनाउने यो महायज्ञमा होमिन तयार छन्।

चुनौतिमाझ पनि जति महिला उम्मेदवार भएका छन्, उनीहरूले आफूलाई पुरुष उम्मेदवारभन्दा कमजोर नठानी प्रतिस्पर्धा गर्नु आवश्यक छ। पुरुषजस्तै चुनावी मैदानमा होमिनु जरूरी छ। यसले नै राजनीतिक दलका नेतालाई पनि थाहा हुन्छ, महिलालाई प्रमुख वा अध्यक्ष नदिएर भूल भयो। त्यसैले आउने दिनमा महिलाको नाम उपमेयर र उपाध्यक्षमा होइन मेयर र अध्यक्षमा आओस्।

hundai
national
nic
mahindra
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

apex

ग्लोबल

vianetwlink

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस् फिनल्याण्ड आउँदै हुनुहुन्छ यसो गर्नुहोस्

    मास्टर तहको पढाई विश्वविद्यालयहरुमा हुन्छ। केही पोलिटेक्निक्सले मास्टर तहको पढाई पनि सञ्चालन गर्छन तर त्यसका लागि काम गरेको अनुभव खोजिन्छ । हेलसिन्की विश्वविद्यालय, आल्टू विश्वविद्यालय विश्वकै उत्कृष्ट विश्वविद्यालयहरू हुन्। यी विश्वविद्यालयमा भर्ना निकै प्रतिस्पर्धात्मक हुन्छ। फ़िनल्याण्डमा वर्षको एक पटक विधार्थी भर्ना कार्यक्रम हुन्छ, अगस्ट -सेप्टेम्बरमा।

    प्रकाश पोखरेल

  • बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय बढ्दो आत्महत्या सामाजिक सरोकारको विषय

    आत्महत्याको घटनालाई कुनै परिवारको निजी मामला भनेर अनदेखा गर्नु भन्दा पनि एउटा सामाजिक, सांस्कृतिक, लैंगिक, आर्थिक, मानसिक र मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गर्नु जरुरी छ। गहन विश्लेषण बिना सरल अभिव्यक्ति दिएर सामाजिक दायित्वबाट पन्छिनु चेतनशील व्यक्तिको पहिचान होइन। एक आपसमा सहयोगको भावना, मनोबैज्ञानिक तथा मानसिक समस्याबारे शिक्षा/चेतना,  सकारात्मक सोचाई, स्वस्थ प्रतिस्पर्धा र सामाजिक समस्याहरुप्रतिको संवेदनशीलतालाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने आत्महत्याद्वारा अकाल मृत्युको घटनालाई धेरै हदसम्म न्युनिकरण गर्न सकिन्छ।

    बिभु थपलिया श्रेष्ठ

  • एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त? एउटा नर्सको स्विकारोक्ती: के डा. केसी राष्ट्रद्रोही नै हुन् त?

    म एक स्वास्थकर्मी हुँ। मैले मुलुकका बिभिन्न जिल्लाहरुमा करिब १५ वर्षसम्म नर्सिङ सेवा प्रदान गरे। मेरो कार्यक्षेत्र दुर्गम र सुगम दुवै ठाउँमा थियो। भाग...

    सुशिला पाण्डे

साहित्यपाटी

  • पैंचो पैंचो

    दुर दराजबाट

    मैलो र फाटेको लुगामा सजिएर

    आफूलाई धकेल्दै आफैंले

    हर्केकी छोरीले ल्याइपुर्‍याएकी छ

    सिंहको गर्जन चल्ने ठाउँमा।

    सिर्जना सुवेदी

  • अजरा ब्युँझनुअघि अजरा ब्युँझनुअघि

    स्थिति सकसपूर्ण छ। अब कुरा कसरी अगाडि बढाउने साएथुरेनलाई थाहा छैन। मौनतालाई चिर्दै सेतो कार निक्कै स्पिडमा कण्डोयोकी गार्डेनको पश्चिम गेटबाट छिर्छ। उनीहरु उभिइरहेको ठाउँबाट प्रष्ट त्यो देखिन्छ। गाडी अचानक रोकिन्छ। निकै हतारमा एउटी अर्की महिला गाडीबाट ओर्लिन्छे र साएथुरेनहरु भएतिर आउँछे। उसले चोको हात समाएर तान्छे र कानेखुसीको पारामा अजराकी आमालाई भन्छे, ‘तैंले गर्दा हामीलाई पनि समस्या भएको छ। छिमेकीहरुले प्रश्न गर्छन्। पुलिसले पनि चियो गर्छ। बाहिरबाट आएका कुलाहरुलाई शरण नदिनु भनेर पुलिसले उर्दी गरेको छ। आजदेखि आफ्नो व्यवस्था आफैं गर। सबभन्दा राम्रो त तँ त्यही मस्जिदमा जा।’ चोलाई घिसार्दै महिला अघि बढ्छे।

    घिमिरे युवराज

  • सिकर्मीको सिसाकलम सिकर्मीको सिसाकलम

    काकाले आश्चर्य मान्दै मुन्टो हल्लाएर थप्नुभयो, ‘हो नि त, कति चाँडो कुरा बुझेको। जीवनमा मात्रै हैन, संसारमा नै नराम्रा चिज जति चिन्न सक्यो र फाल्न सक्यो भने त सबै राम्रैराम्रा त बाँकी हुन्छन् नि।’सिकर्मीका कुरा मलाई साहै्र घत लाग्यो। ती कुराले मलाई आँखा खुलेजस्तै भयो। उहाँ पक्कै पनि आदरणीय हुनुहुन्छ भन्ने मलाई लाग्यो। अझ उहाँले कानमा सिउरने गरेको सिसाकलम पनि मलाई महान् लाग्यो। मनमा लागेका कुरा मैले रोकिरहन सकिनँ। ‘काका, तपाईंको त्यो सिसाकलमचाहिँ मलाई दिनोस् न है।’ मैले मुख फोरिहालेँ, ‘बरु मैले भर्खरै किनेका नयाँ सिसाकलम तपाईंलाई दिन्छु, हुन्न?’ मेरा कुरा सुनेर हाँसिरहेका काकाले बिस्तारै हाँसो रोकेर भन्नुभयो, ‘यो सिसाकलम त्यस्तो विशेष केही होइन। तिम्रोजस्तै साधारण हो।’

    अनन्त वाग्ले

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट

vianetwlink