कसरी भइन् उनी चरित्रहिन?

  • Get News Alerts

‘उनी को हुन् र उनको विहे कहिले कोसँग भयो मेरो लागि चासोको विषय थिएन,’ बाटोमा हिँडिरहेकी एक युवतीलाई बुढी औला तेर्स्याउँदै नजिकै रहेकी एक महिलाले टिप्पणी गरिन्। ‘विहे गरेको १ वर्षमै पोइ छोडेर, अर्कोसँग विहे गरेर हिडेकी छे। छ्या ! लाज सरम केही नभाकी?’ आफ्नो गन्तब्यमा बेफिक्री हाफ पाइन्ट, टिर्सट र क्याप लगाएर हिँडिरहेकी उनीमाथि एकाएक गरिएको टिप्पणी पटक्कै चित्त बुझ्दो थिएन।

आफ्नो व्यक्तिगत जीवन स्वतन्त्र रुपमा जिइरहँदा पनि अरुका लागि कति टाउको दुखाईको विषय बन्दोरहेछ भन्ने एउटा ज्वलन्त उदाहरण थियो। एक वर्ष भित्र श्रीमानसँग छुट्टिनु पर्नाको केही कारण होलान् जसले सम्बन्धको बाटो अलग बनायो। तर बाहिर हेर्दा ती महिला गतिछाडा सावित भईन्।

सायद, ती महिलालाई निकै फुर्सद थियो। उनको बारेमा टिप्पणी गरेर ‘इन्टरटेइन’ गरिराख्न।  म भने हतारमा थिएँ। मेरो देखिएको स्वतन्त्रता भित्र धेरै जिम्मेवारी पुरा गर्नु थियो। यिनै कुरामाथि तर्क वितर्क गरेर रल्लिने समयको अभाव थियो। तर पनि मन मानेन। एकछिन मनको रिमोट दबाएँ र केही शालिन तरीकाले सोधेँ ‘किन त्यसरी विहे गरेकी होलान् त, थाहा छ हजुरलाई?’ मैले सोधेँ, ‘खै! बानि गतिलो नभएर होलानी! ऊ छोटा कट्टु लाएर हिड्नुपर्ने, जोसँग पनि बोल्नुपर्ने। ‘यल्लाई, लोग्नेले मन पराएन।’

निकै अड्कलको भरमा यसो भएर होला र उसो भएर होला भन्दै ती महिलाको निजी जिन्दगीमाथिको टिका टिप्पणी साह्रै ‘घटिया’ लाग्यो । अरुको व्यत्तिगत जीवनमाथि अनुमानका भरमा यति विधि नकारात्मक टिप्पणी गर्न कति मन मानेको होला? प्रश्न आफ्नै मनसँग गरेँ। फेरि उनले एक वर्ष पछि अर्कोसँग विहे गरिन् त। फेरि किन? पहिलोसँग मन मिलेन  अनि दोस्रो विहे गरीन्। के अपराध गरिन् उनले? के आधारमा चरित्रहिन भएर हिँडेको आरोप लागिरा’छ उनलाई।

एक महिला हुनुको नाताले हरेक कोणबाट उनले जिएको स्वतन्त्रता र त्यसमाथि गरिएको टिकाटिप्पणीलाई केलाएँ निकै नराम्रो लागिरह्यो। त्यसरी टिप्पणि गर्ने महिलाको बारेमा पनि सोचेँ। यहि विषयमा मेरो र उनको विचार र दृष्टिकोणमा कति धेरै अन्तर। म उनको व्यत्तिगत जीवन र स्वतन्त्रताबाट व्याख्या गर्छु तर उनी ‘लोग्नेले मन नपराएकी एक गतिछाडा आइमाइर्’ भनेर चित्रित गरिरहेकी छिन्।

एकै परिवेश र एकै दैनिकीमा रहेकी उनले त्यो भन्दा बढी कसरी सोचुन्, बुझुन् र जानुन् । जुन संस्कार, परिवेश र दैनिकीमा आफूलाई अभ्यस्त बनाएकी छिन् त्यो भन्दा बढी जान्न बुझ्न र सिक्न नसक्नुमा उनीमात्रै दोषि पक्कै होइनन्। त्यो वातावरण नपाउनुमा उनको शिक्षा, चेतनास्तर, परिवार र समाज दोषी छ। त्यसैले उनले सोचेको सोचमाथि पनि दया लागेर आयो ।

 विवाह नितान्त निजी जीवनको मामला हो । यो जोडिसँगै बसेर रमाउन सकेनन् र छुट्टिएर स्वतन्त्र जीवनको बाटो रोजे। यी विषयमा हाम्रो यति धेरै चासो किन? प्रश्न फेरि मनमा उठ्यो । यी महिलाका पूर्व श्रीमान पनि धेरै चोटि यही बाटो हिडे होलान् । बेफ्रिकी आफ्नै तालमा। उनको हैसियत अनुसार आफ्नो जिन्दगी पक्कै जिएका होलान्। तर ती पुरुषमाथि कोही कसैले चरित्रहिनको ट्याग लगाउँदैन। उनी निकै सम्मानित छन् यो समाजमा। किनकी उनी मर्द पुरुष हुन्, नेपाली समाजका। अफसोच ! यहाँ त चरित्रको पगरी महिलाले मात्रै भिर्नुपर्छ।

केहि दिन पछि फेरि तिनै पात्र उही बाटोमा देखिइन् । हुलिया केहि फरक थियो । जिन्स र टाइट टिर्सट अनि हातमा सानो कुकुर पनि । बेफ्रिकी उही बाटो आफ्नै संसारमा। संयोगले एक दिन तिनै महिलाकी आमासँग भेट भयो । प्रसंगमा उनले छोरीको कुरा निकालिन्। उनले अन्तरजातीय प्रेम विवाह गरेकी रहिछन्। विदेशमा रहँदा सँगै पढेका सहेलीसँग। मंगोलियन उनी र ब्राम्हण थरका पुरुष। देश भित्र आए पछि समस्या देखिन थालेको उनकी आमाले बताइन्। विदेशमा हुँदा  दुई जना बिच प्रेम भयो अनि विहे गरे। आफ्नै संसारमा रमाएका थिए। जब देश भित्र आए आफन्त पनि उनीहरुको विहेको हिस्सेदार बन्न थाले अर्थात  आफन्त, इष्टमित्र सबैलाई उनीहरुको सम्बन्धको डोरीले समेट्नु पर्नेभयो। विस्तारै, जात भातका कुरा उठ्न थाले, रहन सहन र संस्कार, संस्कृतिका कुरा उठ्न थाले, सासु, ससुरा, नन्द, अमाजु, देवर, जेठाजुको मान मर्दनका अनेकन प्रसंग निस्किन थाले। विदेशमा राम्रा साथी बनेका, हरेक कुराहरु राम्रा लाग्ने ती जोडिको नेपाल फिरे पछिको व्यवहारमा आकाश र पातालको व्यवहार देखिन थाल्यो। दुवैको सम्बन्धमा मन मुटाव बढ्न थाल्यो । माया ममता, विश्वास, समझदारिमा मजबुत हुनुपर्ने सम्बन्धमा जात भात, संस्कारका कुरा हुँदै शंका उपशंका, लाञ्छना र तिरस्कारले कमजोर बनाउँदै लगेपछि अन्ततः सम्बन्ध तोडियो ।

दुबै कानुनी रुपमा अलग भए। एक वर्ष पछि आमा बुबाले आफ्नै जातको एक व्यवसायीसँग उनको सम्बन्ध जोडिदिए। अहिले दुबैले व्यवसाय चलाइरहेका छन् स्वतन्त्र रुपमा आफ्नो जिन्दगी जिइरहेका छन् । तर पहिलो लोग्नेसँग १ वर्षमै सम्बन्ध विच्छेद भयो भन्दैमा अहिलेसम्म लाज सरम नभएकी भन्दै चित्रित गर्नु कति न्यायोचित होला?

पहिरन उनको स्वतन्त्रता हो, उनले खुलेर पुरुषसँग बोल्दा चरित्रको लक्ष्मणरेखा कोरिनु पर्ने कारण किन? समाजको विभेद युक्त र एकतर्फी दृष्टिकोणको मजाक पात्र महिला मात्रै बन्नु पर्ने किन?  उनका पूर्व श्रीमान भने दुधले नुहाएका जस्तै चोखा। मानौ सम्बन्ध तोडिनुको मुख्य अभियुक्त तिनै महिलानै हुन्। कहिलेकाही अझ त कतिसम्म सुन्नुपर्छ भने कुनै महिलामाथि बलात्कार भयो भने ती महिलाको चरीत्रमाथि प्रश्न गरिन्छ। गतिलो भएको भए त्यस्तो हुन्थ्यो र? चरित्रहीन भएर नै बलात्कार भयो । ऊफ ! यो समाज, पात्र, सोच र प्रवृत्ति । चरित्रको प्रमाण पत्र पुरूषका लागि चाहिदैन तर महिलाकालागि अनिवार्य ।

उनी एक प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् धेरै महिला माथि यि र यस्तै बहानामा चरीत्रमाथि प्रश्न उठाइन्छ र हतोत्साहि गर्ने गरिन्छ । यो महिला र पुरुष वर्गबाट भन्दा पनि संकुचित मानसिकताका परपीडकहरुबाट हुने गरेको छ । आजकाल सामाजिक संजालदेखि धेरै कुराहरुमा अरुलाई खिल्ली उडाउनु मजाक गर्दै परपीडक बनेर आत्मरतिमा रमाउने बानिले अक्सर प्राय धेरैलाई गालिसकेको छ। हामी आफ्नो धरातल विर्सन्छौ र हरेक मानिसको बैयक्तिक जिन्दगीको चरित्रको प्रमाणपत्र बोकेर बाटो घाटोमा हिडिरहेका बटुवाको बर्गिकरण गर्छौ। बुझ्दै नबुझी विभिन्न ट्याग लगाइदिन्छौ। आवरण हेर्छौ, दृष्टिाकोण बनाउँछौं।

निर्दोषलाई दोषि आँखाले हेर्छौ र अपराधि सम्झन्छौ । दोषिलाई निर्दोष आँखाले हेर्छौ र सज्जन बनाइदिन्छौ । बास्तविक कुरा बुझ्न निकै हतार हुन्छ हामीलाई मानसपटलमा बनिरहेका रेडिमेड कुराहरु बाहिर फालिहाल्छौ अनि रमाउँछौ।

हरेक मानिसको आफ्नो व्यक्तिगत जिन्दगी हुन्छ । ब्यक्तिगत जिन्दगी भित्रका ती पानाहरुमा धेरै कहानीहरु लेखिएका हुन्छन् । ती मध्ये केही मात्रै समाजले देख्ने गरी बाहिर आएको हुन्छ त्यो भन्दा धेरै नदेखिएरै बसेका हुन्छन् । आवरणमा देखिएका तथाकथित केही पक्षलाई लिएर बनाइएका दृष्टिकोण आजकाल सबैभन्दा बढी खतरनाक बनिरहेका छन्।

[email protected]

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

ब्लग

  • मतगणना स्थलमा जे देखियो मतगणना स्थलमा जे देखियो

    सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
     

    मानवी पौडेल

  • बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’ बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’

    बिश्वमा करिब २०० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरुमा थाइराइडको कारण बिरामी हुने गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कहरुले देखाएका छन्। यो समस्या मध्ये ५० प्रतिशत बिरामीहरुको जनचेतना नभएको देखिएको छ। बिश्वको जनसंख्याको करिब ३० प्रतिशत मानिसहरु आयोडिन कमी भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरेको अध्ययनहरुले देखाएको छ।

    डा. बिनोद कुमार साह

  • अमेरिकामा तालिम अमेरिकामा तालिम

    (तिब्बतबाट नेपाल आएपछि गोम्पोले पुनः विवाह गरे। सन् २००८ मा पनि मैले उनलाई भेटेको थिएँ। तिब्बती संस्कारमा मृतक व्यक्तिको नाम नभन्ने चलन छ। त्यो कुरा मलाई त्यतिबेलासम्म थाहा थिएन, थाहा भएको भए सोध्ने पनि थिइनँ। तिब्बती संस्कार थाहा पाएपछि मैले तिब्बतीसँग कुरा गर्दा नाम बताउन मिल्ने भए मात्र बताउनु होला भन्ने गरेको छु। गोम्पोले मृतक आमा र छोरीको नाम बताउँदा आँखाभरि आँसु लिएका थिए। मैले उनको पुरानो घाउ कोट्याएर दुःख दिएँ। मेरै कारण टलपलाएको थियो गोम्पोको आँखामा आँसु। क्षमा गर साङ्गे गोम्पो!)

    श्रीभक्त खनाल

साहित्यपाटी

  • प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह

    प्रेमको पनि सिधा अर्थ छ यदि कोही तपाईलाई राम्रो लाग्यो भने वा तपाईँपनि कसैलाई राम्रो लाग्यो भने प्रेम हुन्छ। यस्तो प्रेमको आधार कुनै रगतको सम्बन्ध हुँदैन। कुनै सात राउण्ड जग्गेको सम्बन्ध वा रोजगारको वाध्यता केही हुन्न। केवल इमान्दार र साँचो प्रेम मात्र हुन्छ। बिना लेनदेन प्रेमको नशा उच्चतम हुन्छ।

    महेन्द्र पौडेल

  • वैंशालु मन वैंशालु मन

    'राम्रै मान्छेको हातबाट खान पाएर पनि होला, तामाको अँखोराको पानी मीठो हगी!' एउटाले मुख मिठ्यायो। 'बैँशमा त स्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्छन्। तर यो घोर्ल्याइँ केटा भन्दा केटीमा बढी हुन्छ, किन होला? बैँशालु केटीको छाला नरम, अनुहार उज्यालो र शरीर पनि बान्की पारेको हुन्छ। रुपै नभएका भनिनेहरु पनि केही हदसम्म ध्यान खिच्ने खाल का हुन्छन्। केटाहरुलाई चाँही राम्रो कुराले हतपती पत्याउँदैन। प्रकृतिले नै केटीहरुको केही न केही पक्षपोषण गरेकै हुन्छ।' अर्को जान्ने पल्टियो।

  • मृत्युको सौन्दर्य मृत्युको सौन्दर्य

    मृत्युसँग पनि 
    सौन्दर्यको आयामहरु हुँदोरैछ

    जस्तो कि-
    चुँडिएपछि सयपत्री गलामा झुण्डिन्छ
    चुँडिएपछि लालीगुराँस शिरमा अल्झिन्छ

    नवीन प्यासी

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट

  • सरकारी टेलिफोन नम्बर व्यक्तिका नाममा दर्ता
  • दुबईमा नेपाली युवतीको हत्या
  • राजपामा चर्को विवाद
  • पारस खड्कासहित दर्जन बढी खेलाडीलाई सशस्त्रले हटायो
  • बूढीगण्डकी चिनियाँ कम्पनी सीजीजीसीलाई
  • पराजुलीविरुद्ध रिट हाल्ने गिरी सम्पर्कविहीन
  • यसकारण ओलीको प्रस्तावमा स्थगित भयो बैठक
  • देउवा सरकारमा राप्रपालाई ४ मन्त्रालय
  • प्रधानन्यायाधीशको दु:खेसो – ‘राम्रो गरेको कसैले सहँदो रहेनछ’
  • राजपा निर्वाचन आयोगमा