क्यासिनोको अन्तरकथा

  • Get News Alerts

विश्वभरि नवधनाढ्यहरूको संख्या बढेसँगै क्यासिनो पर्यटनको सम्भाव्यता पनि बढ्दो छ। अमेरिकाको लसभेगास, मकाउ, सिंगापुर विश्वकै प्रसिद्ध क्यासिनो पर्यटन गन्तव्य हुन्। मकाउको क्यासिनो उद्योगको आयमात्रै वार्षिक ४५ अर्ब अमेरिकी डलर पुगिसकेको छ। यो लसभेगासभन्दा निकै उच्च हो। सानै आकारमा सही कुनै समय नेपालको पर्यटन उद्योगमा क्यासिनोको उल्लेख्य योगदान थियो।

सन् १९६९ मा सन् १९६९ मा सोल्टी होटलमा आरडी टट्टलले क्यासिनो नेपालको सञ्चालन गरेका थिए। त्यसपछिका अवधिमा १० वटा ठूला क्यासिनो र त्यति नै संख्यामा मिनी क्यासिनोहरु सञ्चालनमा आएका थिए। यसबाट राज्यलाई राम्रो आम्दानी हुनुको साथै रोजगारी सिर्जना, होटेल तथा विमान कम्पनीहरूलाई प्रत्यक्ष लाभ पुगेको थियो। खासगरी नेपालमा भारतीय धनाढ्यहरू बिहान जहाजबाट काठमाडौँ आउने, दिनभरि क्यासिनोमा बिताउने र बेलुका दिल्ली फर्कनेदेखि दुई तीन दिनको छोटो बसाइका लागि पनि आउने गरेका थिए। क्यासिनो पर्यटनमा अन्य विदेशीले पनि ठूलै योगदान पु¥याइरहेका छन। तर पछिल्लो समयमा टट्टल र उनले मुख्य एकाउन्ट बनाइ झिकाएका राकेश बाध्वाबीचको विवाद तथा बाधवााले मुख्य तीन क्यासिनाको स्वामित्वमा कब्जा गरेपछि यस क्षेत्रको विवाद चुलियो। बाध्वाले आफूले मात्र कमाउने तर राज्यलाई कर नतिर्ने रणनीति अख्तियार गरे। बाध्वाले यति चलाखीपूर्ण तरिकाले सुरुमा एभरेष्ट हुँदै पछि अन्य क्यासिनोहरूको पनि स्वामित्व कब्जा गरे कि टट्टल हेरेको हेरै भए। बाध्वा अति नै चलाख कारोबारी थिए, उनले नेपालका धनाढ्यहरूलाई हातमा लिनका लागि श्रीमती शालिनी बाध्वाका नाममा ‘बोस’ नामक आर्थिक म्यागेजिन प्रकासित गर्ने गर्थे। क्यासिनो एभरेष्टसँगै राखिएको बोसको कार्यालय केबल व्यावसायिक जङ्केटहरूलाई देखाउन र सम्पर्क विकसित गर्नमात्र प्रयोग हुने गरेको थियो। उनले त्यस नाताले द हिमालयन टाइम्स नामक भारतीयद्वारा लगानी गरिएको पत्रिकाको पनि प्रयोग गरे, जहाँ उनी कोलम लेख्थे। लामो समयसम्म कर नतिरेका क्यासिनोहरूको रोयल्टी विवाद सुरु हुनेवित्तीकै बाध्वा रातारात नेपालबाट भागे र भारतको गोवामा गएर क्यासिनो खोले।

क्यासिनो धराशायी हुनुको अर्को कारण हो, मजदुर युनियन। ०६३ सालमा माओवादी राष्ट्रिय राजनीतिको मूल धारमा आएपछि आफ्ना करिब ७ सय कार्यकर्ता (जो तत्कालीन जनस्वयंसेवक वा जनमिलिसियाका रूपमा कार्यरत थिए)लाई क्यासिनोहरूमा एकै पटक भर्ति गराए। त्यसअघि क्यासिनोमा एमाले समर्थित मजदुर युनियनको बोलाबाला थियो। तिनको प्रभाव बढ्दै गयो। क्यासिनो ‘सुकुलगुन्डा’को प्रवेश सहज थियो। सित्तैमा विदेशी रक्सी खान पाइने, युवतीहरूसँग सम्पर्क हुने भएकाले यस्ता ‘सुकुलगुन्डा’ पछि टोले गुन्डाहरूलाई लिएर जान थाले। क्यासिनोमा जुवाडेलाई लत लगाउन सुरुमा जानीजानी जिताइन्छ र पछि, पछि त्यो जुवाडे आफ्नो सर्वस्व हार्न थाल्छ। काठमाडौंका केही धनाढ्य सुरुमा रक्सी र युवतीका लागि जाने गरेकोमा पछि जुवाकै लत बस्न थाल्यो। क्यासिनोका एउटा कुनामा तमासुक नै बोकेर केही समूह बस्न थाले, जसले मिटरब्याज (दैनिकरूपमा लिइने उच्चब्याज)मा पैसा लगानी गर्थे, जुन तिर्न नसक्दा दर्जनौं जुवाडेको सम्पत्ति ती मिटरब्याजवाला गुन्डाहरूले कब्जा गरे। सुरुसुरुमा प्रहरीले क्यासिनो सञ्चालक र यस्ता गुन्डाहरूसँग कमिसन लिइ नेपालीलाई क्यासिनोमा प्रवेश गराउन छुट दिए पनि पछि केही इमानदार प्रहरी अधिकारीको पहल र मिडियाको निरन्तरको खबरदारीपछि नेपालीलाई प्रवेश निषेध गरियो। क्यासिनो सञ्चालनमा कडा नियमावली–२०७० ल्याइयो। वर्षौंदेखि सरकारलाई रोयल्टी नतिरी सञ्चालन भइरहेका क्यासिनोहरू नियमनका दायरामा बाँधिनु परेपछि बन्दै हुन पुगे। पछि केही नियमनमा बाँधिएर १० बाट २–४ वटामा झरे। नेपालका क्यासिनोहरू बन्द भएपछि भारतको गोवा नयाँ क्यासिनो गन्तव्य बनेको छ।

(गजेन्द्र बुढाथोकीको पुस्तक ‘समकालीन नेपाली अर्थतन्त्र’को एक अंश)

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

किनमेल

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मतगणना स्थलमा जे देखियो मतगणना स्थलमा जे देखियो

    सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
     

    मानवी पौडेल

  • बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’ बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’

    बिश्वमा करिब २०० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरुमा थाइराइडको कारण बिरामी हुने गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कहरुले देखाएका छन्। यो समस्या मध्ये ५० प्रतिशत बिरामीहरुको जनचेतना नभएको देखिएको छ। बिश्वको जनसंख्याको करिब ३० प्रतिशत मानिसहरु आयोडिन कमी भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरेको अध्ययनहरुले देखाएको छ।

    डा. बिनोद कुमार साह

  • अमेरिकामा तालिम अमेरिकामा तालिम

    (तिब्बतबाट नेपाल आएपछि गोम्पोले पुनः विवाह गरे। सन् २००८ मा पनि मैले उनलाई भेटेको थिएँ। तिब्बती संस्कारमा मृतक व्यक्तिको नाम नभन्ने चलन छ। त्यो कुरा मलाई त्यतिबेलासम्म थाहा थिएन, थाहा भएको भए सोध्ने पनि थिइनँ। तिब्बती संस्कार थाहा पाएपछि मैले तिब्बतीसँग कुरा गर्दा नाम बताउन मिल्ने भए मात्र बताउनु होला भन्ने गरेको छु। गोम्पोले मृतक आमा र छोरीको नाम बताउँदा आँखाभरि आँसु लिएका थिए। मैले उनको पुरानो घाउ कोट्याएर दुःख दिएँ। मेरै कारण टलपलाएको थियो गोम्पोको आँखामा आँसु। क्षमा गर साङ्गे गोम्पो!)

    श्रीभक्त खनाल

साहित्यपाटी

  • प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह

    प्रेमको पनि सिधा अर्थ छ यदि कोही तपाईलाई राम्रो लाग्यो भने वा तपाईँपनि कसैलाई राम्रो लाग्यो भने प्रेम हुन्छ। यस्तो प्रेमको आधार कुनै रगतको सम्बन्ध हुँदैन। कुनै सात राउण्ड जग्गेको सम्बन्ध वा रोजगारको वाध्यता केही हुन्न। केवल इमान्दार र साँचो प्रेम मात्र हुन्छ। बिना लेनदेन प्रेमको नशा उच्चतम हुन्छ।

    महेन्द्र पौडेल

  • वैंशालु मन वैंशालु मन

    'राम्रै मान्छेको हातबाट खान पाएर पनि होला, तामाको अँखोराको पानी मीठो हगी!' एउटाले मुख मिठ्यायो। 'बैँशमा त स्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्छन्। तर यो घोर्ल्याइँ केटा भन्दा केटीमा बढी हुन्छ, किन होला? बैँशालु केटीको छाला नरम, अनुहार उज्यालो र शरीर पनि बान्की पारेको हुन्छ। रुपै नभएका भनिनेहरु पनि केही हदसम्म ध्यान खिच्ने खाल का हुन्छन्। केटाहरुलाई चाँही राम्रो कुराले हतपती पत्याउँदैन। प्रकृतिले नै केटीहरुको केही न केही पक्षपोषण गरेकै हुन्छ।' अर्को जान्ने पल्टियो।

  • मृत्युको सौन्दर्य मृत्युको सौन्दर्य

    मृत्युसँग पनि 
    सौन्दर्यको आयामहरु हुँदोरैछ

    जस्तो कि-
    चुँडिएपछि सयपत्री गलामा झुण्डिन्छ
    चुँडिएपछि लालीगुराँस शिरमा अल्झिन्छ

    नवीन प्यासी

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट