पढाउने कि वर्षभर प्रवेश परीक्षा लिइरहने?

  • Get News Alerts

पढाउनको सट्टा डिग्री बेचिरहेको भन्ने आरोप आफैं पुष्टि गर्दै विश्वविद्यालयका पदाधिकारीहरु

अंग्रेजीमा ‘चेन्जिङ द गोलपोस्ट’ भन्ने वाक्यांशको अर्थ हुन्छः काम शुरू गर्दा एउटा लक्ष्य लिने अनि त्यो हात लाग्ने नदेखिएपछि बढी मेहनत गर्नको सट्टा लक्ष्य नै बदल्ने । नियमले चल्ने खेलमा त्यस्तो सम्भव हुँदैन । नियम नभएपछि गोलपोस्ट बदल्ने मात्रै हैन अरु अनेक तिकडम अपनाउने विकल्प खूलै रहन्छ।

काठमाडौं विश्वविद्यालयले एमबीबीएस र बीडीएस कार्यक्रमको जुलाई–अगस्ट सेसनका लागि भनेर १ अक्टोबरमा प्रवेश परीक्षा लियो । लक्ष्य थियोः मध्य अक्टोबरदेखि पढाइ शुरु गर्ने । अब मध्य डिसेम्बर भइसकेको छ तर पढाइ शुरु हुने छाँटकाँट छैन, बरु विद्यार्थी नपुगेको भन्दै भोलि अर्थात् १५ डिसेम्बरका लागि दोस्रो प्रवेश परीक्षाको सुचना निकालिएको छ । यस वर्षका लागि यो अन्तिम हुनेछ भन्ने पनि अहिलेसम्म टुंगो छैन ।

यसरी शैक्षिक कार्यक्रमको तालिका निकालिसकेपछि गोलपोस्ट बदल्दै हिंड्नु प्राज्ञिक र नैतिक हिसाबले अक्ष्यम्य हो ।  यस्तो कामले विश्वविद्यालय भन्ने शब्दकै मर्यादामा आँच आउँछ किनकि विश्वविद्यालय भनेको व्यापार गरेर नाफा कुम्ल्याउने र नाफा नआउने भयो भने शैक्षिक सत्र नै नचलाउने वा धकेल्ने ठाउँ हैन ।

एउटा गन्तव्यका लागि भनेर हिंडेको बस बीचबाट अर्कैतिर जान्छु भन्यो वा विना कारण वास बसेर अर्को दिन पुर्याउँछु भन्यो भने आजको नेपालमा यात्रुले सहन सक्दैनन्, सरासर गुड्न बाध्य पार्छन्। लामो समयदेखि अराजकताका लागि चिनिएको यातायात व्यवसायीहरुको सिन्डिकेटसमेत देशमा केही गलेको हो कि जस्तो देखिन्छ तर डाक्टरी डिग्री किनबेच गर्ने कार्टेल अझ जब्बर बन्दै गएको देखिन्छ।

विद्यार्थीलाई एउटा सेसनका लागि भनेर भर्ना लिएपछि पढाउन शुरु गर्ने कि विद्यार्थी पुगेनन् भनेर बारम्बार प्रवेश परीक्षा लिइरहने? सबै नेपाली सञ्चार माध्यमले केयुका पदाधिकारीलाई एकसाथ सोध्नु पर्ने प्रश्न हो यो ।

केयुको यस्तो कदमले नेपालको मेडिकल शिक्षाबारे अझ गम्भीर एउटा प्रश्न उठाएको छः विश्वविद्यालय र मेडिकल कलेजहरुको वास्तवमा विद्यार्थीलाई पढाउने वा ज्ञान-सीप दिने ध्येय नै हुन्छ कि हुँदैन? चर्को शुल्क लिएर भर्ना गरेपछि अन्तिम परीक्षा जसोतसो चिट चोराएर वा गाइड घोकाएर पास गराउनेबाहेक बीचको अवधिमा हुनुपर्ने शैक्षिक गतिविधिबारे दुवै पक्षले आँखा चिम्लेका त छैनन्?

यस अघिनै आफ्नै नियम विपरीत केयुले विदेशी विद्यार्थीलाई प्रवेश परीक्षा अनिवार्य पास हुनुपर्ने प्रावधान कार्यान्वयन नगरे पनि हुने गरी निजी मेडिकल कलेजहरुलाई पत्राचार गरिसकेको छ। प्रवेश परीक्षामा फेल भएका नेपाली विद्यार्थीहरुले विदेशी नागरिकता वा अन्य कागजात देखाएर मिलेमतोपूर्वक भर्ना भएको, विश्वविद्यालयका कर्मचारीहरु निजी मेडिकल कलेजको अतिरिक्त ‘पेरोल’मा भएको, बिरामी र खडेबाबा आपूर्ति गर्ने संस्थागत दलालहरु स्थापित भएको, एक जना पनि पढाउन नमिल्ने कलेजमा सयौं विद्यार्थीहरु पढिरहेको, प्रश्नपत्र बनाउने व्यक्तिको छोराले प्रवेश परीक्षा टप गरेको, परीक्षार्थी वा उसको परिवारको को शक्ति र पहुँच हेरेर परीक्षाकेन्द्र तोक्ने र चिट चोराउने व्यवस्था मिलाइएको जस्ता विकृतिहरु त यस अगाडि नै सार्वजनिक भइसकेका छन् ।

त्यति गर्दा पनि नपुगेर अब वर्षभर प्रवेश परीक्षा गरिरहने र विद्यार्थी नै जुटाइरहने, पढाइ शुरु नगर्ने वा शैक्षिक सत्रलाई अनिश्चितकालसम्मका लागि पछि सार्ने काम भइरहेको छ ।

त्यसमाथि प्रवेश परीक्षा कति दयनीय रुपले लिइन्छ भने डिसेम्बर १५ का लागि प्रवेश परीक्षा तोकिएको सुचनामा समय र स्थान खुलाइएको छैन र यी पंक्ति लेखिउन्जेल (१४ डिसेम्बरको मध्य दिनसम्म) विद्यार्थीहरुलाई त्यो कुरा थाहा छैन । केयुमा संस्थागत धाँधली र अराजकता नजिकबाट हेर्ने जानकारहरुका अनुसार धुलिखेल क्याम्पसमा प्रवेश परीक्षा राख्दा सिसिटिभी क्यामेराका कारण चोराउन असहज हुने भएका कारण चोराउन मिल्ने प्लस टु कलेजहरुको खोजीमा लाग्दा यस्तो ढिलासुस्ती भएको हो । उनीहरुका अनुसार पहिलो प्रवेश परीक्षामा फेल भइसकेका धेरै विद्यार्थीलाई निजी मेडिकल कलेजहरुले भर्ना गरिसकेका कारण तिनलाई वैधता दिन जबर्जस्ती पास गराउने गरी यो प्रवेश परीक्षा हुन लागेको हो । एक हिसाबले यो प्रवेश परीक्षा पहिल्यै मिलेमतोमा हारजीत 'फिक्स' भइसकेको खेलजस्तै हो। 

नेपालमा मेडिकल शिक्षाको इतिहासमा अनियमितता पुष्टि भएका कारण दोहोर्याएर प्रवेश परीक्षाहरु भएका छन्, प्रवेश परीक्षा लिइसकेपछि विद्यार्थी नपुगेका कारण उत्तीर्णाङ्क घटाउने जस्ता तिकडम पनि अपनाइएका छन् (त्यसो गर्ने पदाधिकारीहरु अहिले त्यस्ता बदमासीका लागि कुख्यात भएर सुधार अभियानका कारण विभिन्न राजनीतिक दलहरुको प्रयासका बाबजूद पनि जिम्मेवारीभन्दा बाहिर छन्) तर विद्यार्थी नपुगेकै कारण प्रवेश परीक्षा दोहोर्याउनेजस्तो निर्लज्ज काम अहिलेसम्म भएको छैन। 

 हाम्रो संविधानमा 'एउटा शैक्षिक सत्रका लागि एकभन्दा बढी प्रवेश परीक्षा लिन मिल्दैन' भनेर पक्कै लेखिएको छैन होला । तर नियम कानुन बनाउँदा के मानिन्छ भने विश्वविद्यालयजस्तो निकायको गरिमामय पदमा पुग्ने मानिसहरु जिम्मेवार, नैतिकवान र लोकलाजको ख्याल भएका मानिस हुन्छन् । फलस्वरुप प्रश्नपत्र बेच्न मिल्दैन, चिट चोराउन मिल्दैन, फेल भएकालाई भनसुन गरेर पास गर्न मिल्दैन, वर्षमा एकपल्टभन्दा बढी नियमित बोर्ड परीक्षा र एकपल्टभन्दा बढी पूरक परीक्षा लिन मिल्दैन, प्रवेश परीक्षा एकपल्ट भन्दा बढी लिन मिल्दैन, यस्ता कुराहरु तोकेर लेखिएका हुँदैनन् ।

तर त्यसको अर्थ ती सबै काम गर्नु भन्ने हैन । विश्वविद्यालयको जिम्मेवार पदमा पुगेको मान्छेले आर्थिक नाफा–घाटाको विषय छ, त्यसैले दोहोर्याएर प्रवेश परीक्षा लिंदैछौं भन्नु चरम गैर–जिम्मेवारपन र लाजमर्दो कुरा हो ।

अन्तमा, कानुनी ग्रे एरियामा रहेर गर्न लागिएको भोलिको प्रवेश परीक्षामा सामेल भएर पढ्न उद्यत भाइबहिनीहरु र तिनका अभिभावकलाई एउटा प्रश्नः किन अहिले आएर विद्यार्थीको यस्तो खडेरी परिरहेको छ नेपालका मेडिकल कलेजहरुलाई? (स्मरण रहोस्, विदेश जाने विद्यार्थीको संख्या यो वर्ष अझ ठूलो अनुपातमा घटेको छ।) अघिल्लो वर्षसम्म हजारौंको संख्यामा पढ्न चाहने विद्यार्थीहरु किन अब परपर भागिरहेका छन्? जुन विश्वविद्यालयले पटापाठन शुरु गर्न छाडेर वर्षभर प्रवेश परीक्षा लिइरहन्छ, त्यसले कस्तो गुणस्तर सुनिश्चित गर्ला? छ वर्षपछि निस्कँदा रोजगारी मिल्नेभन्दा बेरोजगार हुने सम्भावना उच्च भएको अवस्थामा त्यस्तो सन्देहास्पद गुणस्तरको पढाइका लागि राज्यले तोकेको भन्दा निकै चर्को शुल्क तिरेर किन पढ्ने?

त्योभन्दा पनि ठुलो कुरा, प्राज्ञिक मर्यादाविपरीत वर्षभर प्रवेश परीक्षा लिइरहने काम तत्काल रोक्न काठमाडौं विश्वविद्यालयका बदनाम पदाधिकारीहरुलाई सबैतिरबाट दबाब दिनुको विकल्प छैन ।

लेखक South Asia and Beyond नामक ब्लगमा नियमित लेख्छन्। 

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

ब्लग

  • मतगणना स्थलमा जे देखियो मतगणना स्थलमा जे देखियो

    सयौं मतपत्र यस्ता थिए, जसमा ल्याप्चे लगाएर भोट हालिएको थियो। पार्टीका उम्मेदवारलाई भोट हालिसकेपछि सोही पदमा उठेका स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई पनि भोट हालिएको धेरै पाइयो। जस्तो, रुख वा सूर्य चिह्नमा भोट हालेपछि क्यामरा वा इस्टकोट चिह्नमा मत हाल्नेको संख्या हजारौं थियो।
     

    मानवी पौडेल

  • बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’ बालबालिकाहरुमा लुकेको संबेदनशील समस्या ‘थाइराइडको समस्या’

    बिश्वमा करिब २०० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरुमा थाइराइडको कारण बिरामी हुने गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कहरुले देखाएका छन्। यो समस्या मध्ये ५० प्रतिशत बिरामीहरुको जनचेतना नभएको देखिएको छ। बिश्वको जनसंख्याको करिब ३० प्रतिशत मानिसहरु आयोडिन कमी भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरेको अध्ययनहरुले देखाएको छ।

    डा. बिनोद कुमार साह

  • अमेरिकामा तालिम अमेरिकामा तालिम

    (तिब्बतबाट नेपाल आएपछि गोम्पोले पुनः विवाह गरे। सन् २००८ मा पनि मैले उनलाई भेटेको थिएँ। तिब्बती संस्कारमा मृतक व्यक्तिको नाम नभन्ने चलन छ। त्यो कुरा मलाई त्यतिबेलासम्म थाहा थिएन, थाहा भएको भए सोध्ने पनि थिइनँ। तिब्बती संस्कार थाहा पाएपछि मैले तिब्बतीसँग कुरा गर्दा नाम बताउन मिल्ने भए मात्र बताउनु होला भन्ने गरेको छु। गोम्पोले मृतक आमा र छोरीको नाम बताउँदा आँखाभरि आँसु लिएका थिए। मैले उनको पुरानो घाउ कोट्याएर दुःख दिएँ। मेरै कारण टलपलाएको थियो गोम्पोको आँखामा आँसु। क्षमा गर साङ्गे गोम्पो!)

    श्रीभक्त खनाल

साहित्यपाटी

  • प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह प्रेम, प्लाष्टिकको फूल र बिबाह

    प्रेमको पनि सिधा अर्थ छ यदि कोही तपाईलाई राम्रो लाग्यो भने वा तपाईँपनि कसैलाई राम्रो लाग्यो भने प्रेम हुन्छ। यस्तो प्रेमको आधार कुनै रगतको सम्बन्ध हुँदैन। कुनै सात राउण्ड जग्गेको सम्बन्ध वा रोजगारको वाध्यता केही हुन्न। केवल इमान्दार र साँचो प्रेम मात्र हुन्छ। बिना लेनदेन प्रेमको नशा उच्चतम हुन्छ।

    महेन्द्र पौडेल

  • वैंशालु मन वैंशालु मन

    'राम्रै मान्छेको हातबाट खान पाएर पनि होला, तामाको अँखोराको पानी मीठो हगी!' एउटाले मुख मिठ्यायो। 'बैँशमा त स्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्छन्। तर यो घोर्ल्याइँ केटा भन्दा केटीमा बढी हुन्छ, किन होला? बैँशालु केटीको छाला नरम, अनुहार उज्यालो र शरीर पनि बान्की पारेको हुन्छ। रुपै नभएका भनिनेहरु पनि केही हदसम्म ध्यान खिच्ने खाल का हुन्छन्। केटाहरुलाई चाँही राम्रो कुराले हतपती पत्याउँदैन। प्रकृतिले नै केटीहरुको केही न केही पक्षपोषण गरेकै हुन्छ।' अर्को जान्ने पल्टियो।

  • मृत्युको सौन्दर्य मृत्युको सौन्दर्य

    मृत्युसँग पनि 
    सौन्दर्यको आयामहरु हुँदोरैछ

    जस्तो कि-
    चुँडिएपछि सयपत्री गलामा झुण्डिन्छ
    चुँडिएपछि लालीगुराँस शिरमा अल्झिन्छ

    नवीन प्यासी

पाठक विचार

  • राजीनामाले उज्यालियो दाहालको छवि

    लोडसेडिङ अन्त्य, ओबरमा हस्ताक्षर, फास्ट ट्रयाक लगायतका राम्रा काम दाहाल नेतृत्वको सरकारले अघि बढाएको छ। तिनको सह्राना गर्न कन्जुस्याईं गर्न हुँदैन। मुख्य कुरा यदि दाहालको राजीनामाभित्र कुनै भित्री खेलहरु सम्मिलित छैनन् भने उहाँको यो कदम अत्यन्त प्रशंसनीय छ। साथै दाहालले आफ्नो कद उँचो गर्ने अवसर सहर्ष सदुपयोग गर्नुभएको छ। वचनमा ढुक्क बन्न नसकिने मानिस भनेर चिनिने उहाँको छवि उजिल्याएको छ।

    कल्पना भट्टराई

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट

  • सरकारी टेलिफोन नम्बर व्यक्तिका नाममा दर्ता
  • दुबईमा नेपाली युवतीको हत्या
  • राजपामा चर्को विवाद
  • पारस खड्कासहित दर्जन बढी खेलाडीलाई सशस्त्रले हटायो
  • बूढीगण्डकी चिनियाँ कम्पनी सीजीजीसीलाई
  • पराजुलीविरुद्ध रिट हाल्ने गिरी सम्पर्कविहीन
  • यसकारण ओलीको प्रस्तावमा स्थगित भयो बैठक
  • देउवा सरकारमा राप्रपालाई ४ मन्त्रालय
  • प्रधानन्यायाधीशको दु:खेसो – ‘राम्रो गरेको कसैले सहँदो रहेनछ’
  • राजपा निर्वाचन आयोगमा